Çiftçinin Gözü TMO'da! Fiyatlar Açıklandı Ama Beklentiler Karşılanmadı: Prim ve Peşin Ödeme Talebi Yükseliyor
Toprak Mahsulleri Ofisi'nin 2026 yılı hububat alım fiyatlarını duyurmasının ardından çiftçilerden dikkat çeken açıklamalar geldi. Fiyatlar olumlu karşılansa da, prim ve peşin ödeme beklentisi sürüyor.
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), 2026 yılı için hububat alım fiyatlarını belirleyerek çiftçilerin merakla beklediği müjdeyi verdi. Ekmeklik ve makarnalık buğday için ton başına 16 bin 500 TL, arpa için ise ton başına 12 bin 750 TL olarak açıklanan bu rakamlar, genel olarak üreticiler tarafından olumlu karşılansa da, beklentilerin tam olarak karşılanmadığı bir tablo ortaya çıktı.
Fiyatlar Memnun Etti Ama Destekler Yetersiz Kaldı
Adana Çiftçiler Birliği Başkanı Mutlu Doğru, TMO'nun açıkladığı rakamların çiftçiyi sevindireceğini ancak yeterli olmadığını vurguladı. Doğru, çiftçilerin sadece yüksek alım fiyatı değil, aynı zamanda kilogram başına 1 TL civarında bir fiyat fark desteği ve prim beklentisi olduğunu belirtti. Ancak açıklanan pakette bu taleplerin yer almadığına dikkat çekti. Doğru, "Açıklanan fiyatlar çiftçimizi mutlu edecek ama fiyatla birlikte iki şartımız vardı. Hem kilogram başına 16,5 TL seviyesinde bir fiyat hem de en az 1 TL civarında fiyat fark desteğiyle prim istemiştik. Ancak prim açıklanmadı," diyerek duruma tepkisini dile getirdi.
Peşin Ödeme Beklentisi ve Finansal Baskı
Hububat alımında ödeme yönteminin çiftçiler üzerindeki finansal yükü de gündeme geldi. Günümüzdeki yüksek kredi faizleri göz önüne alındığında, vadeli ödeme sisteminin üretici üzerindeki olumsuz etkisi belirginleşiyor. Mutlu Doğru, 45 günlük vadeli ödeme sisteminin, kilogram başına 16,5 TL'lik fiyatı yaklaşık yüzde 6 eriterek 15,5 TL seviyelerine çekeceğini ifade etti. Mevcut piyasa koşullarının da zaten bu seviyelerde seyrettiğini belirten Doğru, bu durumun çiftçiyi daha da zorlayacağını vurguladı. Öte yandan, buğday ödemelerinin peşin yapılacağının açıklanması ise çiftçi için bir nebze olsun nefes aldıracak ve piyasayı dengeleyici bir unsur olarak öne çıkacak.
Verimli Bir Yıl Beklentisi ve Üretim Rakamlara Bakış
Üretim tarafında ise tablo daha umut verici görünüyor. Yağışların olumlu seyretmesi sayesinde bu yıl kendi ihtiyacımızı karşılayacak hatta fazlamızın olacağı bir üretim öngörülüyor. Buğday rekoltesinin bu yıl 23 milyon tonun biraz üzerinde beklenmesi ve 19 milyon tonluk iç tüketimin üzerinde bir üretim öngörüsü, Türkiye'nin tarımsal üretimdeki gücünü bir kez daha gözler önüne seriyor. TMO'nun açıklamasına göre, çiftçiye verilecek desteklerle birlikte ton başına ekmeklik ve makarnalık buğday için 19 bin 514 TL, arpa için ise 15 bin 764 TL üreticinin eline geçecek. Ancak Mutlu Doğru, bu desteklerin uzun vadeli ve planlı üretim için yeterli olup olmadığı konusunda endişelerini dile getirdi ve "Planlı üretim desteği çiftçilerimizin üretime devamı için yeterli değil" yorumunda bulundu.
Fiyat Yapısındaki Dengeler ve Geleceğe Yönelik Mesajlar
Açıklanan fiyatlar arasında bir denge farkı olduğuna da dikkat çeken Doğru, buğdayda yüzde 23'lük bir fiyat artışı yaşanırken, arpa fiyatlarının bu artışın gerisinde kaldığını belirtti. Doğru, piyasa koşullarına uymayan aşırı yüksek bir fiyat açıklanması durumunda TMO'nun depolarında yığılma yaşanabileceği uyarısında bulundu. Bu durum, TMO'nun alım politikalarının piyasa dinamikleriyle uyumlu olmasının önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Çiftçinin beklentileri ve piyasa gerçekleri arasındaki hassas dengeyi korumak, hem üreticinin refahı hem de gıda arz güvenliği açısından kritik önem taşıyor.